Αναρτήσεις

Για τις γυναίκες στο Βυζάντιο

Εικόνα
Ενδιαφέρουσα διαδικτυακή επιστημονική συζήτηση έγινε χθες με θέμα τις αγίες την εποχή του Βυζαντίου.  Ομιλήτρια ήταν η Άννα Μιχοπούλου (εξαιρετική ερευνήτρια Ιστορίας των γυναικών και αγαπημένη ξαδέλφη μου), και το θέμα κάπως βαρύ  Μητερικόν:  βίοι αγίων μητέρων, ζωές βυζαντινών γυναικών Σχολιαστής: ήταν ο εξαιρετικός  Δημήτρης Κυρίτσης  (ιστορικός, Πανεπιστήμιο Κρήτης) Συντόνιζε η Σπυριδούλα (Ντένια) Αθανασοπούλου-Κυπρίου (εκπαιδευτικός, Δρ. Παν/μίου Μάντσεστερ) Αν και επειδή κατά τα εφηβικά μου χρόνια είχα περάσει από Χριστιανικές οργανώσεις και έχοντας βιώσει έντονα τον παραλογισμό των πατριαρχικών εντολών της Χριστιανικής εκκλησίας (αποκλεισμός των γυναικών από το ιερατείο, απαγορεύσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου και 40 μέρες μετά τον τοκετό, ενδυματολογικές εντολές για να μη σκανδαλίζονται οι άνδρες, υποταγή και πλήρης στέρηση κάθε δικαιώματος στα πλαίσια του γάμου κλπ) νιώθω αποστροφή για την αναμάσηση των πρακτικών που ήδη έχω απορρίψει, η ομιλία της...

Το σπίτι της Παναγιάς

Εικόνα
  Όλοι πλέον έφυγαν. Ο παπα Λευτέρης στα νιάτα του, ο πατέρας μου Νίκος Αρβανίτης και ο Νικόλαος Ακύλας με την Παναγιά στην αγκαλιά τους Το σπίτι που βρίσκεται απέναντι από την πόρτα της Παναγίας στο Μεγαλοχώρι το πρωτοθυμήθηκα ερείπιο. Μετά το σεισμό υπήρχαν μόνο οι κάναβες που είχε αγοράσει ο αείμνηστος Γιαννακόπουλος για να στεγάσει την πρώτη γεννήτρια που έφερε την ηλεκτροδότηση στο Μεγαλοχώρι. Βέβαια τότε το ηλεκτρικό ερχόταν μόνο για 2-3 ώρες τη νύχτα και ίσα που έφθανε να φωτίσει τους ελάχιστους λαμπτήρες των προνομιούχων σπιτιών. Και αν και τότε δεν το θεωρούσαμε σημαντικό ήταν η αφορμή όταν ήλθε η ΔΕΗ αναγκαστικά να γίνει το Μεγαλοχώρι το πρώτο χωριό που απέκτησε ηλεκτροδότηση και θυμάμαι καθαρά την περιφορά του Επιταφίου όπου οι μεγαλοχωριανοί καμάρωναν επειδή ο σήμερα φωτόλουστος τη Μ. Παρασκευή Πύργος, ήταν τότε σκοτεινός, όταν το χωριό μας είχε ήδη λαμπτήρες στους δρόμους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αντιπαλότητα των χωριών όπως και των συνοικιών ήταν καθεστώς. Εμείς λ...

Έφυγε και η Ρένα Γρίβα

Εικόνα
  Ανήμερα το Πάσχα έφυγε μια ακόμη εξαιρετική γυναίκα της Σαντορίνης μας, η Ρένα Γρίβα, η επί πολλά χρόνια πετυχημένη πρόεδρος της μεγαλύτερης κοινότητας των Κυκλάδων, του Εμπορείου και πρωτοπόρος σε κάθε προοδευτική προσπάθεια, από τη δημιουργία παιδικού σταθμού μέχρι και την οργάνωση της Αιμοδοσίας.  Την γνώριζα από παιδί λόγω οικογενειακών δεσμών και πάντα ήμουν περήφανη γιατί η Σαντορίνη πρωτοπορούσε αφού είχαμε όχι μια αλλά τρεις πετυχημένες προέδρους τη Ρένα Γρίβα )Εμπορείο) τη Στέλλα Δαμασκηνού (Μεγαλοχώρι) και την Πλατή (Οία) Η Ρένα ήταν ένας ζεστός, δραστήριος άνθρωπος, διαυγής και μαχητική μέχρι το τέλος που ζωντάνευε τις μνήμες και τους αγώνες του νησιού μας σε κάθε ευκαιρία. Τελευταία φορά μιλήσαμε επί μακρόν μετά την ωραία εκπομπή αφιέρωμα  του Δημήτρη Πράσσου και είχαμε υποσχεθεί ότι οπωσδήποτε θα βλεπόμαστε το καλοκαίρι.... Παρ’ ότι τη μακαρίζουμε, επειδή έζησε μια ζωή πλούσια σε εμπειρίες και γεμάτη με επιτυχίες στους δύσκολους αγώνες της , όπως κάθε άνθρω...

Η ώρα της σιωπής

Εικόνα
  Οι μεγάλες ώρες αντιστέκονται τη νύχτα που μας διαλύει.  Περαστικές οπτασίες οι νίκες, ουρανός η απελπισία μας, γιατί το αύριο ωκεανός μας κυκλώνει και το σκαρί μας αβέβαιο.  Ανθρώπινα κοπάδια την έρημο ποτίζουν μ' αίμα και δάκρυ.  Ο ύπνος μας βαθύς, γεμάτος εφιάλτες κι οι λέξεις άστοχες καμπανολαλιές στον ύμνο του Τίποτε. Και πώς να τραγουδήσεις την Άνοιξη στο μεσουράνημα του θέρους; Κι ως πότε θ' αντιστέκεσαι στην Αλήθεια, που αψηφά τις αλήθειες, που σε μαστιγώνουν; Τα τρομαχτικά οράματα των προφητών τύφλωσαν τ' ακοίμητα βλέφαρα κι η ανάσα του πελάου μας πολιορκεί.  Να τραγουδήσουμε το χαμένο μέλλον, ξεχνώντας του χθες την παραφροσύνη, μιας κι όμοιοι με θεοί παλέψαμε υψώνοντας τη γροθιά στο πεπρωμένο μας. Λυπημένες αγάπες οι μέρες των παιδιών που θα 'ρθουν. Κόσμοι, φανταχτερές σαπουνόφουσκες, λιμάνια ανήλιαγα, χάρτες μυστικοί κομμένοι κι ένα σπυρί ρυζιού να ταξιδεύει στ' άπειρο. Τα σύνορα των αδυναμιών μας ψήλωσαν φυλακίζοντας τις ελπίδες μας και το φως αδιά...

Από τον Πόλεμο του Τολστόι στη σημερινή τραγωδία

Εικόνα
  Οι φωτογραφίες από την καλύτερη καταγραφή του μυθιστορήματος στον κινηματογράφο την κλασσική ταινία του Σεργκέι Μπονταρτσούκ  Το «Πόλεμος και ειρήνη» του Τολστόι ήταν από τα έργα που με σημάδεψαν από την πρώιμη νιότη μου. Παραδόξως δεν ήταν για μένα το αντιπολεμικό μήνυμα, αλλά η απάντηση στην υπαρξιακή μου αγωνία αυτό που με συνεπήρε από την πρώτη κιόλας από τις επανειλημμένες αναγνώσεις του ογκώδους έργου. Όπως η «Ιλιάδα» που, αν και βρίθει με σκηνές ωμής βίας, μας συναρπάζει λόγω των τρυφερών ανθρώπινων στιγμών των ηρώων, που είναι ευγενικοί στα πρόσωπα εχθρών και φίλων με υπέρτατη τον ύστατο αποχαιρετισμό του Έκτορα στην Ανδρομάχη και τον Αστυάνακτα, το ίδιο και το «Πόλεμος και ειρήνη» αν και τεκμηριώνει τον παραλογισμό και την ματωμένη πραγματικότητα του πολέμου μας εμπνέει κυρίως χάρη στην αποκάλυψη της αλήθειας, που η φρίκη προκαλεί στους βασικούς ήρωες.  «O Έκτορας και η Ανδρομάχη» του Ρώσου Sergey Petrovich Postnikov Τόσο ο Αντρέι, όσο και ο Πιερ αντιλαμβάνοντα...

Εκκρεμές του Φουκώ ο πόλεμος

Εικόνα
Απρόκλητη εισβολή της Άνοιξης στην Ουκρανία. Παράνομα  επιβάλει την παρουσία της στους ανασκαμμένους τάφους. Ολάνθιστοι κλώνοι καθρεφτίζονται στους αστραφτερούς τρούλους καδράροντας τη φρίκη.  Πιθανά λάθη πετροβολούν την ύβρη της  πυρηνικής παντοδυναμίας με διαμελισμένες ελπίδες. Γενοκτονία των νεκρών, επανάσταση των φλεγόμενων ουρανών, σπορά θανάτου. Πυροτεχνήματα σάρκας, γιοφύρια πάντα διψασμένα για αίμα. Του πρωτομάστορα η γυναίκα τραγουδά το τρένο που καλπάζει προς το βλήμα.  Ουκ έχει πού την κεφαλήν κλίναι ο Αμνός του Θεού ο αίρων την παραφροσύνην του κόσμου. Σφραγίς δωρεάς η Ουκρανική Έξοδος. Χαμόγελο μίσους κυοφορείται σε ανύποπτα βλέμματα γερόντων. Γεράκια και γύπες καραδοκούν το θέρο των νυχτεριδόπτερων σαρκοφάγων. Στη σκιά του βόμβου των οβίδων. Στη σιωπή των ανθοβόλων κόρφων, που αφουγκράζονται ροκανίσματα τρωκτικών κι εκρήξεις φλογοβόλων στα καταφύγια.  Εκκρεμές του Φουκώ η Ιστορία επιστρέφει τελικώς διαγράφοντας μηδενική πρόοδο.  «Και όμως κινε...

Αλήθειες και ψέματα

Εικόνα
«  Έτσι, όπως με τις φακές. Τότε που τις αγοράζαμε χύμα. Τότε που μου άρεσε να μου δίνει η μαμά μου ένα μεγάλο ρηχό πιάτο κι εγώ με τον μικρούτσικο δείχτη μου, να τις σπρώχνω μία-μία προς τα πίσω, να συσσωρεύεται με τις καθαρές, και να βγάζω στην άκρη τα μικρά μαύρα πετραδάκια ή και τα νεκρά ψόφια μαμουνάκια. Έτσι όπως κάνω σήμερα και με τα ψέματα. Ένα-ένα προσπαθώ να τα διακρίνω. Αυτά που με χτυπάνε κατά πρόσωπο, αυτά που μου έρχονται από …την παγκόσμια διεθνή αγορά, από την εγχώρια, αυτά που μου στέλνει ο γνωστός μου, ο γείτονας, ο έμπορος, ο επαγγελματίας, ο δημόσιος υπάλληλος και ουδέποτε ο αληθινός φίλος, ο αδελφός. Τα βάζω στην άκρη μα δεν τα πετώ. Τα έχω εκεί να τα βλέπω και να με προστατεύουν από μία επόμενη, παρόμοια εκτόξευση από τον ίδιο άνθρωπο, από την ίδια πολιτική αρχή, από το ίδιο κράτος, από τον ίδιο λαό. Ναι, ψεύδονται και οι ίδιοι οι λαοί: όταν παραπλανώνται, όταν εξαπατώνται. Όταν τους πείθουν πως, με υπεροχή, είναι οι καλύτεροι απ΄ όλους τους άλλους. Κα...